Cách bảo quản mực in lụa giúp duy trì chất lượng lâu dài

Đầu ca, mực trắng kéo nặng tay hơn bình thường, để lại vệt gạt và làm mất nét ở vùng chữ nhỏ. Nếu mực vừa lấy từ kho lạnh, độ nhớt có thể trở về mức làm việc khi mực cân bằng nhiệt. Nếu mực có lẫn vụn màng khô hoặc đã biến chất, pha loãng có thể làm mực dễ gạt hơn nhưng lỗi vẫn xuất hiện trên bản in. Trước khi chỉnh độ nhớt, cần kiểm tra tình trạng mực và cách thùng mực đã được lưu từ ca trước.

Chọn vị trí lưu kho và giữ kín bao bì

Đặt thùng mực trên kệ, ở nơi khô ráo, thông thoáng và ít dao động nhiệt. Tránh cửa sổ có nắng chiếu, khu vực sát máy sấy và vị trí gần nguồn nhiệt. Ở xưởng nóng, nên đặt nhiệt kế tại kệ mực để biết nhiệt độ thực tế trong giờ cao điểm.

Đối chiếu nhiệt độ bảo quản trên nhãn hoặc tài liệu kỹ thuật (TDS) của từng mã mực. Một sản phẩm có thể quy định riêng nhiệt độ lưu kho và nhiệt độ mực khi in. Với các yêu cầu về thông gió, nguồn gây cháy và cách lưu trữ, xem phiếu an toàn hóa chất (SDS) của sản phẩm.

Giữ mực nguyên trong bao bì gốc. Sau khi lấy mực, lau sạch vành thùng rồi đóng kín nắp ngay. Mực bám khô ở vành có thể làm nắp hở hoặc rơi vào thùng ở lần mở sau. Dùng bay lấy mực sạch, khô và tránh dùng chung bay giữa các màu khi chưa vệ sinh.

Bảo quản theo từng hệ mực

Hệ mực	Điểm cần kiểm soát
Mực gốc nước	Đậy kín để hạn chế bay hơi và tạo màng khô trên mặt. Bảo quản trong dải nhiệt do hãng quy định, tránh đóng băng. Dụng cụ bẩn và mực thu hồi có thể đưa vi sinh vật vào thùng.
Mực plastisol	Tránh nắng trực tiếp và nguồn nhiệt. Mực lạnh có thể đặc tạm thời. Đưa mực về nhiệt độ làm việc theo TDS rồi khuấy đồng nhất trước khi đánh giá độ nhớt. Nhiệt cao trong thời gian dài có thể làm mực đặc lên hoặc gel hóa.
Mực gốc dung môi	Đóng kín ngay sau khi lấy mực để hạn chế thất thoát dung môi và thay đổi độ nhớt. Nếu cần điều chỉnh mực để in, dùng đúng chất pha loãng và tỷ lệ do hãng quy định.
Mực đóng rắn UV	Giữ trong bao bì gốc hoặc vật chứa tương thích có khả năng chắn sáng. Đậy nắp khi tạm ngừng thao tác. Ánh sáng chứa tia UV có thể làm bề mặt mực tạo màng ngay trong thùng hoặc trên khuôn.

Phân biệt hạn lưu kho và thời gian sử dụng sau pha

1. Hạn lưu kho

Áp dụng cho sản phẩm được giữ trong điều kiện hãng quy định. Kiểm tra mốc tính hạn trên nhãn hoặc TDS và ghi thêm ngày mở nắp để theo dõi. Khi xuất kho, ưu tiên lô còn đạt yêu cầu và có hạn dùng gần nhất.

2. Thời gian sử dụng sau pha (pot life)

Là khoảng thời gian hỗn hợp còn dùng được sau khi thêm thành phần phản ứng, chẳng hạn chất đóng rắn, chất xúc tác hoặc chất hoạt hóa cho mực bóc màu (discharge). Tính thời gian từ lúc phối trộn theo hướng dẫn của từng hệ mực. Ghi giờ pha và giờ phải ngừng dùng ngay trên hộp.

Chỉ pha lượng đủ cho phần việc dự kiến hoàn thành trong thời gian đó. Khi đã quá pot life, đưa phần dư ra khỏi khu vực cấp mực. Hỗn hợp có thể vẫn gạt được qua lưới nhưng khả năng đóng rắn, độ bám hoặc hiệu quả bóc màu có thể đã giảm.

Thu hồi mực dư vào hộp riêng

Chỉ cấp lên khuôn lượng mực cần cho từng lượt bổ sung. Cuối ca, nếu hãng cho phép tái sử dụng và phần mực còn trong thời gian sử dụng, dùng bay sạch thu mực vào hộp riêng có nắp kín. Giữ riêng mực thu từ khuôn với mực nguyên trong thùng để tránh đưa xơ vải, bụi, vụn mực khô hoặc hóa chất vệ sinh vào cả lô.

Trên hộp thu hồi, ghi mã mực, màu, ngày thu hồi và mã đơn hàng. Với mực đã pha, ghi thêm công thức, phụ gia và giờ pha nếu có giới hạn thời gian sử dụng. Các thông tin này giúp xưởng chọn đúng mẻ cho lần in sau và truy lại nguyên nhân khi màu hoặc độ bền thay đổi.

Kiểm tra mực trước khi đưa lên máy

1. Quan sát trước khi khuấy

Tách riêng mực có mốc, mùi lạ, cục gel hoặc lẫn tạp chất. Nếu có màng khô ở mặt hoặc vành thùng, tránh cạo vụn màng vào phần mực lỏng.

2. Kiểm tra độ đồng nhất sau khi khuấy

Bột màu lắng có thể phân tán lại. Nếu mực vẫn vón, tách pha hoặc có độ nhớt bất thường sau khi đã về nhiệt độ làm việc, giữ riêng để đánh giá. Chỉ chỉnh độ nhớt bằng phụ gia tương thích sau khi xác định nguyên nhân.

3. In thử trên vật liệu thực tế

So với mẫu đã duyệt về màu, độ phủ, độ sắc nét và khả năng truyền mực qua lưới. Sau khi sấy hoặc đóng rắn đúng chế độ, kiểm tra chỉ tiêu phù hợp với sản phẩm, chẳng hạn độ bền giặt và ma sát với hàng dệt may hoặc độ bám dính với nhựa và kim loại.

Kết luận

Một quy trình bảo quản mực in lụa nên bắt đầu bằng việc giữ thùng đúng nhiệt độ và đóng kín, ghi giờ pha với mực có giới hạn sử dụng, thu mực dư vào hộp riêng và in thử trước khi dùng lại. Khi có sai lệch về màu, độ phủ hoặc độ bền, thông tin trên nhãn hộp giúp xưởng khoanh vùng mẻ mực cần kiểm tra trước khi chạy tiếp.